Prawo podatkowe ? jedna z podgałęzi prawa finansowego, przez część przedstawicieli doktryny prawa uważana za odrębny dział.
Pojęcie prawa podatkowegoJest to ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania zobowiązań podatkowych oraz obowiązki podatników, płatników i inkasentów poszczególnych podatków. Prawo podatkowe stanowi także o obowiązujących procedurach, które winny być przestrzegane przez organy podatkowe oraz strony w trakcie postępowania podatkowego i wykonywania innych czynności zmierzających do ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego i skutecznego poboru podatku. W Polsce prawo podatkowe tworzą: Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r. stanowiąca w art. 84, iż "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie", ustawy podatkowe i przepisy wykonawcze wydane na ich podstawie. Ustawami podatkowymi są:
1. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z dn. 15.01.2005) normująca zagadnienia zobowiązań podatkowych, informacji podatkowych, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i czynności sprawdzających oraz tajemnicy skarbowej. Ordynacja jest ustawą z zakresu prawa postępowania.
2. ustawy materialnego prawa podatkowego bezpośrednio regulujące prawa i obowiązki podmiotów prawa w zakresie każdego z podatków.
Klasyfikacja podatków
1. Kryterium: przedmiot opodatkowania
* przychodowe - od całości wpływów z prowadzonej działalności,
* dochodowe - od nadwyżki przychodów nad kosztami ich uzyskania (PIT, CIT),
* majątkowe - od posiadania majątku w całości lub jego składników (podatek od nieruchomości, podatek od spadków i darownizn),
* konsumpcyjne - od wydatków w formie "podatkowej" części ceny (VAT, akcyza).
2. Kryterium: wymiar i pobór podatków, przerzucalność świadczenia podatkowego, zdolność świadczenia:
* pośrednie - podatek wymierzany jest podmiotowi, który w rzeczywistości go "nie uiszcza" (podatek od towarów i usług, akcyza)
* bezpośrednie - podatek jest wymierzany podmiotowi i on ponosi zarazem jego ciężar (PIT,CIT)
3. Kryterium: podział wpływów z podatków między poszczególne budżety
* państwowe
* samorządowe
4. Kryterium: rodzaj obciążonego elementu konstrukcyjnego podatku
* osobowe
* rzeczowe
5. Kryterium: rodzaj stawki podatkowej
* kwotowe
* proporcjonalne (stałe)
* procentowe (wyszczególniona zostaje skala podatkowa)
o progresywne (przyspieszona, liniowa, opóźniona (PIT)).
o degresywne.
o regresywne.
Przerzucalność podatkowa
To przesuwanie ciężaru podatku przez podatnika na inne podmioty. Może być różna w zależności od wielkości przerzuconego ciężaru:
* częściowa
* całkowita
* nadmierna
Przerzucalność występuje, gdy ustawa podnosi stawki podatkowe lub ustala nowy podatek. procedury przerzucania nie są korzystne m.in. z punktu zasady sprawiedliwości podatkowej.
Przerzucalność można podzielić ze względu na kogo zostaną przerzucone podatki:
* w przód - wzrost cen sprzedawanych wyrobów, wzrost podatków, wzrost cen, przerzucenie na nabywców
* wstecz - na dostawców, względnie na pracowników danej firmy
* właściwą - nie założona z góry przez ustawodawcę
* niewłaściwą - założona z góry przez ustawodawcę




