ANALIZA
Artykuły 56 i 58 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską sprzeciwiają się wprowadzaniu przez państwo członkowskie przepisów, zgodnie z którymi darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego są objęte przywilejami podatkowymi tylko wówczas, gdy organizacje te mają siedzibę w tym państwie członkowskim - stwierdził rzecznik generalny Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w opinii z 14 października 2008 r. w sprawie Hein Porsche (C-318/07).
Sprawa rozpatrywana przez rzecznika ETS dotyczyła niemieckich przepisów, które zezwalają na przekazywanie darowizn tylko dla organizacji pożytku publicznego z siedzibą w Niemczech. A jak jest u nas? Polskie przepisy, zarówno ustawy o PIT, jak i CIT, pozwalają na przekazywanie darowizn w ramach ustawowego limitu, zarówno na organizacje pożytku publicznego działające w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej czy Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Niestety, takiej swobody nie ma już przy przekazywaniu 1 proc. podatku. Część podatku można przekazać tylko organizacji wpisanej do polskiego Krajowego Rejestru Sądowego.
Część ekspertów twierdzi, że ta zasada nie narusza prawa UE, bo 1 proc. podatku nie jest darowizną. Inni wskazują jednak na naruszenie w tym zakresie zasady swobodnego przepływu kapitału w ramach Wspólnoty Europejskiej.
- Nasze przepisy dotyczące darowizn są dostosowane do interpretacji rzecznika ETS. Od 2007 roku w ustawie o CIT obowiązuje rozszerzenie wskazane w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - wskazuje Anna Mazgal z Pozarządowego Biura Rzecznictwa i Interwencji Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych.
Dodaje, że rozszerzenie to polega na uprawnieniu podatnika do odpisu od dochodu darowizny przekazanej na cele realizowane w obszarach pożytku publicznego organizacjom pozarządowym lub równoważnym określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego, obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim UE lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10 proc. dochodu. Podobna zmiana została wprowadzona do przepisów o PIT, z tym że podatnik fizyczny może odpisać nie więcej niż 6 proc. dochodu.
AKwestia rozliczania strat z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego od dłuższego czasu jest przedmiotów sporów między podatnikami a fiskusem. Problem ten jest tym częściej poruszany, im więcej osób lokujących środki pieniężne w funduszach w związku z trwającą bessą na rynku akcji zaczęło ponosić coraz większe straty. Możliwość odliczenia poniesionej straty mogłaby przecież znacząco obniżyć uzyskany przez nich dochód podlegający opodatkowaniu.
Konstrukcja opodatkowania dochodów uzyskiwanych z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych wyrażona w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) nie przewiduje jednak wprost takiej możliwości. Podkreślić trzeba, że możliwość rozliczenia straty dla celów podatkowych mają na przykład inwestorzy giełdowi lokujący środki pieniężne bezpośrednio w papiery wartościowe lub instrumenty pochodne.
Opodatkowanie liniowe
Przychody, których źródłem są inwestycje giełdowe, obciążone są 19-proc. podatkiem liniowym, który odprowadzany jest od dochodu. Oznacza to, że opodatkowaniu podlega kwota będąca różnicą między przychodem a kosztem jego uzyskania. Jeśli różnica ta jest ujemna, to oznacza, że inwestor w danym roku podatkowym poniósł stratę. Obowiązek dokonania odpowiedniego rozliczenia ciąży na inwestorze i podlega wykazaniu w rocznym zeznaniu PIT-38.
Do poniesionych strat z inwestycji giełdowych, zgodnie z przepisami o PIT, zastosowanie ma generalna reguła odnosząca się do rozliczenia strat ze źródła przychodów, która określa, że o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.
Opodatkowanie zryczałtowane
Inaczej jest natomiast w przypadku dochodów z tytułu uczestnictwa w funduszach kapitałowych, od których pobierany jest 19-proc. zryczałtowany podatek dochodowy. Płatnikiem tego podatku nie jest jednak uczestnik funduszu inwestycyjnego, ale podmiot wypłacający uczestnikowi należności, tj. właściwe towarzystwo funduszy inwestycyjnych.